Με τόσα πολλά διαφορετικά πολυβιταμινούχα σκευάσματα διαθέσιμα, είναι δύσκολο να γνωρίζετε ποιο προϊόν είναι το καλύτερο για εσάς ως ασθενή βαριατρικής χειρουργικής και τι μπορεί πραγματικά να απορροφήσει ο οργανισμός σας. Δυστυχώς, δεν ακολουθούν όλες οι εταιρείες (συμπεριλαμβανομένων πολλών επώνυμων προϊόντων χωρίς συνταγή και ορισμένων βαριατρικών βιταμινούχων προϊόντων) τους κανόνες σχετικά με το πώς απορροφά ο οργανισμός διάφορα θρεπτικά συστατικά. Ορισμένα πολυβιταμινούχα σκευάσματα περιέχουν θρεπτικά συστατικά που δεν μπορούν να απορροφηθούν όταν λαμβάνονται μαζί ή θρεπτικά συστατικά που πρέπει να παρέχονται σε συγκεκριμένη αναλογία για βέλτιστη υγεία και για την πρόληψη ελλείψεων.
Μια ερώτηση που μου τίθεται πολύ συχνά είναι: "Πρέπει το πολυβιταμινούχο μου σκεύασμα να περιέχει ασβέστιο;" Η απάντηση δεν είναι ένα απλό "ναι" ή "όχι" – πρέπει πρώτα να τεθούν μερικές ερωτήσεις.

Βασικά σημεία
- Εάν ένα πολυβιταμινούχο σκεύασμα περιέχει και σίδηρο και ασβέστιο, ο σίδηρος απορροφάται λιγότερο καλά – κάτι που δεν είναι ιδανικό για ασθενείς βαριατρικής.
- Χωρίς σίδηρο, ένα πολυβιταμινούχο σκεύασμα μπορεί να περιέχει έως και 500 mg ασβεστίου ανά περίοδο δόσης.
- Το κιτρικό ασβέστιο είναι η συνιστώμενη μορφή για ασθενείς βαριατρικής.
Περιέχει το πολυβιταμινούχο σκεύασμα σίδηρο;
Η πρώτη ερώτηση είναι: "Περιέχει επίσης το πολυβιταμινούχο σκεύασμα σίδηρο;" Εάν ένα πολυβιταμινούχο σκεύασμα περιέχει και σίδηρο και ασβέστιο, ο οργανισμός δεν απορροφά τόσο καλά τον σίδηρο. Ενώ αυτό μπορεί να είναι αποδεκτό για τον γενικό πληθυσμό (ο οποίος δεν διατρέχει κίνδυνο έλλειψης σιδήρου), δεν είναι ιδανικό για έναν ασθενή βαριατρικής χειρουργικής. Για βέλτιστη απορρόφηση, ο σίδηρος πρέπει να λαμβάνεται ξεχωριστά από το ασβέστιο – στην πραγματικότητα, ο σίδηρος και το ασβέστιο πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 2–4 ώρες.
Αυτό είναι κρίσιμο για τους ασθενείς βαριατρικής χειρουργικής, καθώς ο κίνδυνος έλλειψης σιδήρου αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου. Οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, οι ασθενείς βαριατρικής χειρουργικής θα εμφανίσουν τελικά έλλειψη σιδήρου εάν δεν λαμβάνουν σωστά συμπληρώματα σιδήρου μακροπρόθεσμα.* Περίπου το 20–52% των ασθενών εμφανίζουν έλλειψη σιδήρου εντός 3 ετών από τη βαριατρική χειρουργική, ορισμένοι ήδη από τους έξι μήνες μετεγχειρητικά (1–6). Οι γυναίκες με έμμηνο ρύση, τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία και οι ασθενείς γαστρικής παράκαμψης Roux-en-Y με μακρύ σκέλος διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έλλειψης σιδήρου σε σύγκριση με άλλους ασθενείς.

Πόσο ασβέστιο περιέχεται;
Εάν η απάντηση είναι "Όχι, το πολυβιταμινούχο μου σκεύασμα δεν περιέχει σίδηρο", τότε είναι εφικτό το πολυβιταμινούχο σας σκεύασμα να περιέχει ασβέστιο. Ωστόσο, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ποσότητα του ασβεστίου. Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να απορροφήσει μόνο περίπου 500 χιλιοστόγραμμα (mg) ασβεστίου ανά περίοδο δόσης (500 mg σε χρονικό διάστημα 2–4 ωρών). Έχω δει προϊόντα στην αγορά να περιέχουν έως και 1.000–1.200 mg ασβεστίου, σχεδιασμένα να λαμβάνονται ως μία δόση. Η θλιβερή αλήθεια είναι ότι ο οργανισμός θα απορροφήσει και πάλι μόνο 500 mg από τα 1.000–1.200 mg, άρα απλώς σπαταλάτε τα χρήματά σας και αδικείτε την υγεία των οστών σας. Εάν το πολυβιταμινούχο σας σκεύασμα ΔΕΝ περιέχει σίδηρο, μπορεί να περιέχει έως και 500 mg ασβεστίου ανά περίοδο δόσης.

Ποια είναι η μορφή του ασβεστίου;
Είναι επίσης σημαντικό να εξετάσετε τη μορφή του ασβεστίου στο πολυβιταμινούχο σας συμπλήρωμα (ή στο συμπλήρωμα ασβεστίου). Το κιτρικό ασβέστιο είναι η συνιστώμενη μορφή για ασθενείς με βαριατρική χειρουργική επέμβαση (7,8). Πολλά πολυβιταμινούχα συμπληρώματα για ασθενείς με βαριατρική χειρουργική επέμβαση περιέχουν άλλες μορφές, όπως το ανθρακικό ασβέστιο, το οποίο απορροφάται δυσκολότερα σε περιβάλλον χαμηλής οξύτητας (που συχνά προκαλείται από τη βαριατρική χειρουργική επέμβαση). Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να μην απορροφάτε την ποσότητα ασβεστίου που νομίζετε ότι λαμβάνετε. Αν και αυτό δεν θα φανεί αμέσως στις αιματολογικές σας εξετάσεις, μπορεί να έχει επιβλαβείς μακροπρόθεσμες επιδράσεις στην υγεία των οστών σας και ενδέχεται να οδηγήσει σε οστεοπόρωση ή/και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων των οστών. Το κιτρικό ασβέστιο είναι η προτιμώμενη μορφή για τους βαριατρικούς ασθενείς για τους ακόλουθους λόγους:
- Γαστρικό οξύ: το ανθρακικό ασβέστιο χρειάζεται όξινο περιβάλλον για να απορροφηθεί. Αυτό είναι εντάξει για τον γενικό πληθυσμό, αλλά είναι ένας από τους κύριους λόγους που το ανθρακικό ασβέστιο δεν προτιμάται για βαριατρικούς ασθενείς. Μετά από βαριατρική χειρουργική επέμβαση, το στομάχι είναι μικρότερο (ανεξάρτητα από τη μέθοδο) και παράγει λιγότερο γαστρικό οξύ. Το κιτρικό ασβέστιο μπορεί να απορροφηθεί ανεξάρτητα από την ποσότητα του γαστρικού οξέος. Πολλοί ασθενείς λαμβάνουν επίσης αναστολείς αντλίας πρωτονίων ή φάρμακα μείωσης του οξέος (όπως Prevacid, Nexium, Protonix ή Prilosec) μετά την επέμβαση, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω την ανάγκη για κιτρικό ασβέστιο.
- Χρονοδιάγραμμα λήψης: το ανθρακικό ασβέστιο πρέπει να λαμβάνεται με τα γεύματα· το κιτρικό ασβέστιο μπορεί να λαμβάνεται οποιαδήποτε στιγμή (με ή χωρίς γεύματα). Αυτό βοηθά τους βαριατρικούς ασθενείς, επειδή μερικές φορές η λήψη των βιταμινών τους μόνη της είναι αρκετή για να τους χορτάσει, χωρίς να υπάρχει χώρος για γεύμα μαζί με τις βιταμίνες.
- Πέτρες στα νεφρά: το κιτρικό ασβέστιο μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης λίθων στα νεφρά σε σύγκριση με το ανθρακικό ασβέστιο. Αν και αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο μπορεί να αναπτυχθούν πέτρες στα νεφρά, η μείωση του κινδύνου είναι σαφώς ωφέλιμη.

Ας μπούμε στα πρακτικά
Βιοχημικά, το ασβέστιο είναι ένα μεγάλο μόριο, ιδιαίτερα στη συνιστώμενη μορφή του, το κιτρικό ασβέστιο. Καταλαμβάνει πολύ χώρο, γι' αυτό τα περισσότερα πολυβιταμινούχα συμπληρώματα δεν περιέχουν ασβέστιο – και αν περιέχουν, συνήθως περιέχουν ανθρακικό ασβέστιο (επειδή είναι μικρότερο). Σκεφτείτε μία από τις μασώμενες πολυβιταμίνες μας και ένα από τα μασώμενα Calcium PLUS 500 μας: αν τα συνδυάσετε, θα έχετε ένα ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ μασώμενο δισκίο που οι περισσότεροι βαριατρικοί ασθενείς δεν θα έπαιρναν.
* Η κατάλληλη συμπλήρωση θα πρέπει να θεωρείται εξατομικευμένο σχήμα, βασισμένο στο ιατρικό ιστορικό, τις εργαστηριακές εξετάσεις και την τρέχουσα φαρμακευτική αγωγή κάθε ασθενούς. Οι ασθενείς θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες της ομάδας βαριατρικής χειρουργικής τους, να παρακολουθούνται στα συνιστώμενα χρονικά διαστήματα και να παραμένουν ενήμεροι σχετικά με τις ζητούμενες εργαστηριακές εξετάσεις.
Πηγές
- Brolin RE, Gorman RC, Milgram LM, et al. Multivitamin prophylaxis in prevention of post-gastric bypass vitamin and mineral deficiencies. Int J Obes. 1991;15:661-7. https://europepmc.org/article/med/1752727
- Amaral JF, Thompson WR, Caldwell MD, et al. Prospective hematologic evaluation of gastric exclusion surgery for morbid obesity. Ann Surg. 1985;201:186-93. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1250639/
- Brolin RE, Gorman JH, Gorman RC, et al. Prophylactic iron supplementation after Roux-en-Y gastric bypass: a prospective, double-blind, randomized study. Arch Surg. 1998;133:740-4.
- Halverson JD, Zuckerman GR, Koehler RE, et al. Gastric bypass for morbid obesity: a medical-surgical assessment. Ann Surg. 1981;194:152-60. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1345233/
- Brolin RE, Gorman JH, Gorman RC, et al. Are vitamin B-12 and folate deficiency clinically important after Roux-en-Y gastric bypass? J Gastrointest Surg. 1998;2:436-42.
- Brolin RE, LaMarca LB, Kenler HA, et al. Malabsorptive gastric bypass in patients with superobesity. J Gastrointest Surg. 2002;6:195-203.
- Mechanick JI, Youdim A, Jones DB, et al. Clinical Practice Guidelines for the Perioperative Nutritional, Metabolic, and Nonsurgical Support of the Bariatric Surgery Patient – 2013 Update. Surg Obes Relat Dis. 2013;9:159-91.
- Aills L, Blankenship J, Buffington C, et al. American Society for Metabolic and Bariatric Surgery Allied Health Nutritional Guidelines for the Surgical Weight Loss Patient. Surg Obes Relat Dis. 2008;4:S73-108.
Το παρόν άρθρο παρέχεται μόνο για γενική ενημέρωση και δεν αντικαθιστά την προσωπική ιατρική συμβουλή. Συζητάτε πάντα την κατάστασή σας, τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος και τη συμπληρωματική αγωγή με την ομάδα βαριατρικής σας ή με τον επαγγελματία υγείας σας.